HSP

HSP ofwel hooggevoeligheid

Carry Abbo heeft zich gespecialiseerd in HSP.

Het begrip HSP Highly Sensitive Person of hoog sensitief persoon of hoog sensitieve persoonlijkheid hoor je tegenwoordig steeds vaker vallen, maar wat houdt dit nu precies in? Bij wie komt dit voor, hoe vaak komt HSP voor, en wat zijn nu de typische HSP kenmerken?

Wat is HSP?

De term HSP is ontstaan uit de psychologie door Elain E. Aron. Daarmee is zij de grondlegger van het begrip HSP. Elain E. zij heeft wereld wijd erkenning gekregen voor haar werk. Zij heeft wetenschappelijk aangetoond dat hoogsensitiviteit een aangeboren eigenschap is. Zij heeft een studie gedaan naar mensen die hoogsensitief zijn en constateerde dat hoogsensitiviteit een aangeboren eigenschap is van het zenuwstelsel en verbonden is met de hersenen.

High Sensitve Person

Mijn vriendin Dennie en ik, grapten in het verleden al over de 80-20 regel. Maar dit was ironisch bedoeld, niet wetend dat dit uiteindelijk ook echt zo zou zijn. 70 % van de HSP-ers zijn introvert van aard. Deze hoogsensitieve mensen zijn vaak rustig. Zij leven het liefst in een prettige omgeving, zodat de overprikkeling niet al te zeer aanwezig is. Overzicht en inzicht in wat er om hen heen gebeurt en wat wordt waargenomen, wordt op een rijtje gezet. Het liefst leven zij een leven waarin de dagen overzichtelijk zijn. Zij treden niet graag op de voorgrond en wachten rustig hun beurt af tot anderen iets aan hen vragen. Men denkt dat zij heel erg verlegen zijn maar het is bescheidenheid die maakt dat zij zichzelf niet graag in het centrum plaatsen.

High Sensation Seekers

Bepaalde HSP-ers, ook wel HSS-ers genoemd zijn extravert. Het gaat hier om ongeveer 30% van de HSP-ers.  Zij leven graag snel en doen veel in een hoog tempo waardoor, eenmaal een ervaring doorleeft te hebben, de verveling optreedt. De gedetailleerde waarneming en het lerend vermogen maken dat zij snel inzicht hebben in de voorkomende omstandigheden. Ook al vooraf weten wat de ander weet, wat de ander gaat zeggen en hoe zij handelen is voor hen niet vreemd. Waardoor zaken voorspelbaar worden en het gevoel ontstaat om op zoek te gaan naar nieuwe uitdagingen. Het kan zijn dat dit gepaard gaat met veel en vaak afscheid nemen van bekende omstandigheden, denk hierbij aan: familie, werk, clubjes, enz. Wanneer de verveling plaatsvindt is er een nieuwe uitdaging nodig om je lekker in je vel te voelen. Hierdoor ontstaat de kans van het nemen van grote risico’s. Dit helpt om iets nieuws te kunnen ervaren.

Ook HSS-ers hebben op tijd rust en afzondering nodig. Alle opgedane gedetailleerde indrukken hebben tijd nodig om een en ander op een rijtje te zetten. Dit kan voor jezelf en de omgeving heel verwarrend zijn. Maar nodig om even uit de TGV trein te kunnen stappen.

Hoogsensitiviteit komt zowel voor bij mannen als bij vrouwen. Het kan zelfs zo zijn dat meerdere personen binnen een gezin hoogsensitief zijn. Wat kom je tegen als je hoogsensitief bent? Vaststaat is dat HSP-ers opgedane indrukken uitgebreider filteren dan de 80% van de mensen. Door deze intense manier van waarnemen kan het zijn dat je overprikkeld raakt.

Het opzoeken van grote groepen mensen is niet altijd gemakkelijk. Door onze westerse manier van gehaast leven worden hoogsensitieve mensen niet altijd op waarde geschat. Het lijkt alsof je niet mee kan in het snelle en individuele manier van in contact staan met elkaar. Als HSP-er heb je meer tijd nodig om uitgebreid over alles na te denken en wat je weet en hoe dit voelt. In de praktijk komt het erop neer dat het voorkomt dat mensen in eerste instantie moeite hebben jouw manier van zijn. Uit ervaring weet ik dat je “anders” bent en dat wanneer men je eenmaal echt goed hebt leren kennen, er waardering komt. Een andere eigenschap waar HSP-ers tegenaan lopen is oververmoeidheid raken van alle opgedane indrukken.

Vermoeidheid treedt op door de manier van zorgen en het kunnen inleven in de ander. Het kan zijn dat men problemen constateert voordat de persoon die zelf inzichtelijk heeft. Het ongevraagd kenbaar maken van wat je al weet kan als bedreiging of onwenselijk worden ervaren.

Hooggevoeligheid en een aantal eigenschappen

  • Gedetailleerd waarnemen betekent dat je meer tijd nodig hebt om indrukken te verwerken.
  • Invoelen wat anderen nodig hebben en jezelf op een tweede plaats zetten.
  • Invoelen wat er speelt bij anderen nog voordat een ander dit zelf ervaart.
  • Sfeer voelen wanneer je ergens op bezoek komt. De gevoelens die hierbij horen direct waarnemen bij de personen waar je op dat moment mee te maken hebt.
  • Ontleden van wat je waarneemt.
  • Intens geraakt worden door de emoties die hiermee in verband staan.
  • Verwondering en intens gevoel hebben wanneer je wordt geraakt door de natuur en zijn schoonheid, door kunst, door muziek.
  • Eigen grenzen stellen is moeilijk omdat je als HSP-er de grenzen van anderen niet snel of nooit zal overtreden. En de verwondering en het verdriet voelen wanneer mensen wel over jouw grenzen heen gaan.
  • Niet competitief ingesteld zijn, wat de schooltijd best ingewikkeld kan maken. In onze westerse cultuur is dit wel een vaststaand gegeven.
  • Integriteit is een groot goed; als er zaken gebeuren die niet oké zijn dan kan dit heel veel pijn doen en is de kans dat je van slag raakt groot.

Jezelf zien, horen en accepteren?

Als hoogsensitief persoon zijn de beschreven eigenschappen heel vanzelfsprekend. Wat het moeilijk kan maken is dat je net even anders bent dan de mensen in je directe omgeving. Dat jouw manier van zijn voor de anderen ingewikkeld is. Waardoor je niet wordt gezien, gehoord en geaccepteerd. Dit maakt dat zonder dat dit direct zichtbaar is, jij  je aanpast aan je omgeving. Immers je wilt niet “anders zijn dan de anderen”. Als HSP-er ben je altijd op zoek naar echt in contact gaan met de anderen. Je luistert zonder bevooroordeeld te willen zijn. Zo kan het gebeuren dat anderen hun doopceel lichten en dat jezelf niets over jezelf vertelt.

Als je hoogsensitief bent dan kan het zijn dat je in de familie een belangrijke rol inneemt. In mijn praktijk kom ik tegen dat HSP-ers de rol nemen om alles met elkaar blijvend te verbinden,  zichzelf wegcijferend. Hierdoor hebben zij  hun eigen wensen niet duidelijk  om in verbinding met anderen goede keuzes te maken voor henzelf.

Zwitsers horloge

Als in een Zwitsers horloge één klein moertje ontbreekt, dan werkt dit niet meer. In mijn praktijk kom ik HSP-ers tegen die vastgelopen zijn. Die eigenlijk niet weten wat goed voor hen is. Wat hun eigen wensen zijn en hoe die dan te verwezenlijken. Zij kunnen eigen grenzen niet goed aangeven omdat zij dit niet nodig achtten. Zij hebben moeite met het maken van eigen keuzes en hun gevoelens een juiste plaatst te geven. Vanuit het lerend weten zij het wel maar het is moeilijk om hier gehoor aan geven. Immers als je het kleine onderdeel terug plaatst in zijn natuurlijke vorm, verandert er veel in de verbindingen met de omgeving waarin je verkeert.

Waarde, normen en plezier

Wanneer je jezelf toestaat om ook voor jezelf te zorgen, je eigen wensen kennen en na te leven  creëer je een eigen basisveiligheid. Je gaat nieuwe keuzes maken. Je voelt je zekerder. Hoe vindt dit plaats zonder al te veel pijn? Wat levert dit dan op? Alle stappen tot verandering brengen zowel verdriet alsook opluchting en vernieuwing. De verwarring verdwijnt, de paniek verdwijnt, de benauwdheid verdwijnt als je zelf nieuwe stappen durft te zetten. Stappen op weg naar een eigen basisveiligheid. In balans komen met jezelf.